zaloguj

Zawartość tej strony wymaga nowszej wersji programu Adobe Flash Player.

Pobierz odtwarzacz Adobe Flash

> start

  
      
     W I E L K A 
     S O B O T A



      Jezus do grobu z┼éo┼╝ony
 


 


 

 

W dniu tradycyjnego wyciszenia nie sprawuje si─Ö mszy ┼Ťwi─Ötych. G┼éówny o┼étarz pozostaje obna┼╝ony. Przez ca┼éy dzie┼ä trwa adoracja Chrystusa z┼éo┼╝onego do grobu. Zgodnie ze starym polskim obyczajem przy symbolicznej mogile Zbawiciela czuwa warta — ministranci, harcerze, na wsiach niekiedy tak┼╝e stra┼╝acy w galowym umundurowaniu. Wierni przychodz─ů do ┼Ťwi─ůty┼ä, w których kap┼éani b┼éogos┼éawi─ů pokarmy przeznaczone na ┼Ťwi─ůteczny stó┼é, czyli tzw. ┼Ťwi─Öcone (┼Ťwi─Öconk─Ö) — ko┼äczy si─Ö przecie┼╝ czas postu. Modlitewna zaduma panuje do pó┼║nych godzin popo┼éudniowych.

Wieczorem rozpoczynaj─ů si─Ö obchody Wigilii Paschalnej — w my┼Ťl przepisów liturgicznych jej ceremonie nale┼╝─ů ju┼╝ jednak do Niedzieli Zmartwychwstania Pa┼äskiego. Ko┼äczy si─Ö adoracja przy Grobie Pa┼äskim. Naj┼Ťwi─Ötszy Sakrament zostaje przeniesiony do tabernakulum, umieszczan─ů w niektórych grobach figur─Ö Chrystusa zdj─Ötego z krzy┼╝a nale┼╝y przykry─ç bia┼éym p┼éótnem; tu┼╝ obok pojawia si─Ö pos─ůg Zmartwychwsta┼éego. Gasn─ů ┼Ťwiat┼éa — wigilia jest przecie┼╝ oczekiwaniem. ┼üaci┼äskiemu s┼éowu vigilare odpowiada polskie czuwa─ç.

Wigilia paschalna

Bogata liturgia Wigilii Paschalnej, stanowi─ůcej centralny fragment Triduum, sk┼éada si─Ö z czterech zasadniczych cz─Ö┼Ťci. Obchody zmartwychwstania Jezusa Chrystusa rozpoczynaj─ů si─Ö po zapadni─Öciu zmroku. Tym silniejsz─ů wymow─Ö zyskuj─ů obrz─Ödy tzw. lucerna┼äum, czyli liturgia ┼Ťwiat┼éa. Przed ko┼Ťcio┼éem rozpala si─Ö ognisko, którego p┼éomienie zostaj─ů po┼Ťwi─Öcone przez kap┼éana, ubranego w bia┼ée, radosne szaty. Nast─Öpnie trzeba przygotowa─ç du┼╝─ů, wielkanocn─ů ┼Ťwiec─Ö, sporz─ůdzon─ů z prawdziwego wosku — tzw. pascha┼é. Wypowiadaj─ůc s┼éowa: „Chrystus wczoraj i dzi┼Ť. Pocz─ůtek i koniec. Alfa i Omega. Do Niego nale┼╝y czas i wieczno┼Ť─ç. Jemu chwa┼éa i panowanie przez wszystkie wieki wieków" — kap┼éan ┼╝┼éobi na ┼Ťwiecy znak krzy┼╝a lub wytycza pi─Ö─ç punktów, umieszczaj─ůc w nich du┼╝e gwo┼║dzie, symbolizuj─ůce pi─Ö─ç ran Jezusa. Na paschale widniej─ů równie┼╝ litery A i Ω, (alfa i omega) oraz data roczna. Zapalenie pascha┼éu, oznaczaj─ůcego osob─Ö Chrystusa, czyli ┼Üwiat┼éo┼Ť─ç ┼Üwiata, uzmys┼éawia nam raz jeszcze, ┼╝e dokona┼éa si─Ö Pascha, przej┼Ťcie (┼éaci┼äskie transitus) z mroku do jasno┼Ťci, ze ┼Ťmierci do ┼╝ycia. W uroczystej procesji pascha┼é zostaje wniesiony do ┼Ťwi─ůtyni i umieszczony w ozdobnym ┼Ťwieczniku. Po trzykrotnym ┼Ťpiewie kap┼éana: „┼Üwiat┼éo Chrystusa" i odpowiedzi wiernych: „Bogu niech b─Öd─ů dzi─Öki" — zgromadzeni mog─ů zapali─ç swe ┼Ťwiece od ┼Ťwi─Ötego p┼éomienia. Liturgia ┼Ťwiat┼éa ko┼äczy si─Ö od┼Ťpiewaniem tzw. Or─Ödzia Paschalnego (┼éaci┼äskie Exsultet), czyli modlitwy dzi─Ökczynno-uwielbiaj─ůcej, która wys┼éawia ┼éask─Ö zbawienia.

Liturgia s┼éowa Wigilii Paschalnej jest wyj─ůtkowo rozbudowana. W pe┼énej wersji sk┼éada si─Ö ona z dziewi─Öciu czyta┼ä, przeplatanych psalmami i modlitw─ů. Pierwsze siedem czyta┼ä wyj─Öte jest ze Starego Testamentu. Przypominaj─ů one wa┼╝ne momenty w ca┼éej historii zbawienia. ┼Üledzimy zatem opis stworzenia ┼Ťwiata (Rdz 1,2-2,2), zachowanie Abrahama, od którego Bóg za┼╝─ůda┼é ofiary z syna (Rdz 22,1-18) oraz przej┼Ťcie przez Morze Czerwone (Wj 14,15-15,1). O wielkiej mi┼éo┼Ťci Boga, zawarciu przymierza i skuteczno┼Ťci s┼éowa Bo┼╝ego mówi─ů urywki Ksi─Ögi proroka Izaja-sza (Iz 54,4a,5-14 i Iz 55,1-11). Fragment Ksi─Ögi Barucha zawiera pouczenia, których respektowanie zapewnia pokój na wieki (Ba 3,9-15.32-4,4). Cykl czyta┼ä starotestamentowych ko┼äczy si─Ö Bo┼╝─ů obietnic─ů oczyszczenia i przemiany cz┼éowieka: „I dam wam serce nowe i ducha nowego tchn─Ö do waszego wn─Ötrza, odbior─Ö wam serce kamienne, a dam wam serce z cia┼éa" (Ez 36,16-17a.l8-28). W tym momencie zapala si─Ö ┼Ťwiat┼éa na o┼étarzu, uderza w dzwony, celebrans intonuje hymn Chwa┼éa na wysoko┼Ťci Bogu. Nast─Öpuj─ůce potem czytanie z Listu do Rzymian, zwane Episto┼éy, poucza o tym, ┼╝e chrzest zapewnia wiernym uczestnictwo w ┼Ťmierci i zmartwychwstaniu Chrystusa (Rz 6,3-11). Po radosnym Alleluja, od┼Ťpiewanym po raz pierwszy od czterdziestu dni, wys┼éuchujemy tzw. Ewangelii o pustym grobie (┼ük 24,1-12 albo Mt 28,1-10 lub te┼╝ Mk 16,1-7). Liturgi─Ö s┼éowa zamyka homilia.

Kolejna, trzecia ju┼╝ cz─Ö┼Ť─ç uroczysto┼Ťci Wigilii Paschalnej, po┼Ťwi─Öcona jest tajemnicom sakramentu chrztu. Liturgi─Ö chrzcieln─ů otwiera od┼Ťpiewanie Litanii do Wszystkich ┼Üwi─Ötych, podkre┼Ťlaj─ůcej jedno┼Ť─ç ca┼éego Ko┼Ťcio┼éa. Celebrans po┼Ťwi─Öca wod─Ö chrzcieln─ů — tradycja zaleca, aby dokona┼éo si─Ö to przy w┼éo┼╝eniu pascha┼éu do naczynia z wod─ů; tekst b┼éogos┼éawie┼ästwa przypomina odradzaj─ůc─ů moc wody. Teraz dokona─ç mo┼╝na obrz─Ödów chrztu — pierwotny Ko┼Ťció┼é udziela┼é tego sakramentu tylko w czasie Wigilii Paschalnej. Na pami─ůtk─Ö dawano neofitom zastyg┼ée krople wosku sp┼éywaj─ůcego z pascha┼éu; pó┼║niej z wosku wyrabiano medaliki z wyobra┼╝eniem baranka — tzw. agnuski. Wszyscy zgromadzeni w ┼Ťwi─ůtyni odnawiaj─ů przerzeczenia chrzcielne: wyznaj─ů sw─ů wiar─Ö i wyrzekaj─ů si─Ö szatana. Zostaj─ů oni równie┼╝ pokropieni wod─ů ┼Ťwi─Öcon─ů. Liturgi─Ö chrzcieln─ů ko┼äczy modlitwa wiernych.

Przebieg liturgii eucharystycznej nie odbiega w swym zasadniczym kszta┼écie od typowego toku mszy ┼Ťwi─Ötej. Uroczysto┼Ťci Wigilii Paschalnej ukoronowane s─ů komuni─ů i uroczystym b┼éogos┼éawie┼ästwem; s┼éowa rozes┼éania wzbogaca si─Ö o dwukrotne, kunsztowne w melodii Alleluja. Ostatnim akcentem jest wezwanie do udzia┼éu w procesji rezurekcyjnej, która w warunkach polskich bywa przenoszona na niedzielny poranek.

Fragment ksi─ů┼╝ki „Wielkanoc w polskiej kulturze” Wydawnictwo „W drodze” Pozna┼ä 1997

powr´┐Żt
czytania na kazdy dzie˝ czytania na kazdy dzie˝
licznik odwiedzin:
464657
www.kepice.koszalin.opoka.org.pl / parafia.kepice.eu                                                                                                                                 design & hosting f-ski.pl