zaloguj

Zawartość tej strony wymaga nowszej wersji programu Adobe Flash Player.

Pobierz odtwarzacz Adobe Flash

> start




PA┼╣DZIERNIK
MIESI─äCEM
RÓ┼╗A┼âCA
┼ÜWI─śTEGO
                         
 
 
Pa┼║dziernik nazywany jest miesi─ůcem ró┼╝a┼äcowym.
Ko┼Ťció┼é w tym czasie,szczególnie zaleca t─Ö prost─ů
i zarazem g┼é─Öbok─ů modlitw─Ö.
 
.

Historia ró┼╝a┼äca

Tradycja monastycznej modlitwy zwraca uwag─Ö na ci─ůg┼é─ů potrzeb─Ö trwania w Bo┼╝ej obecno┼Ťci. Kolejno anachoreci, benedyktyni, cystersi, kartuzi s┼éysz─ůc s┼éowa: "Nieustannie si─Ö módlcie" (1Tes 5,17), na wzór Chrystusa u┼Ťwi─Öcali poszczególne pory dnia i nocy, obok Eucharystii, rozwa┼╝aniem Ojcze nasz oraz modlitw─ů stu pi─Ö─çdziesi─Öcioma psalmami.
Wschodni chrze┼Ťcijanie, wzrastaj─ůc w tradycji medytacji, wprowadzili powtarzanie wybranych s┼éów Pisma: "Bo┼╝e, wejrzyj ku wspomo┼╝eniu memu" czy "Panie Jezu Chryste, zmi┼éuj si─Ö nade mn─ů". Czyniono to w rytm oddechu, pos┼éugiwano si─Ö cz─Östo kamykami, by zliczy─ç ilo┼Ť─ç powtórze┼ä i pomóc w skupieniu.

W pó┼║niejszych wiekach ró┼╝aniec po┼é─ůczy rozmaite tradycje, w tym tak┼╝e hezychastyczn─ů modlitw─Ö Jezusow─ů. Na Zachodzie przy klasztorach w VIII i IX w. uczono ┼Ťwieckich wiernych oraz rozmaitych illiterati (analfabetów) modlitw, opartych na Pi┼Ťmie ┼Üwi─Ötym, pobo┼╝nych hymnach, a przede wszystkim na Modlitwie Pa┼äskiej. Taki zast─Öpczy "psa┼éterz" s┼éu┼╝y┼é tak┼╝e mnichom, którzy nawet podczas pracy fizycznej mogli odmówi─ç 150 modlitw - tyle, ile jest psalmów w Psa┼éterzu.

Powoli powstawa┼éy ró┼╝ne nurty modlitwy medytacyjnej, powi─ůzanej z kultem oddawanym Bogurodzicy. Znana nam w obecnej formie modlitwa Ave Maria ukszta┼étowa┼éa si─Ö dopiero oko┼éo XIII i XIV w., kiedy to najpierw powi─ůzano ze sob─ů ewangeliczne s┼éowa pozdrowienia anielskiego oraz s┼éowa ┼Ťw. El┼╝biety.

Epidemie "czarnej ┼Ťmierci", dziesi─ůtkuj─ůce ludzi w ┼Ťredniowiecznej Europie, spowodowa┼éy, ┼╝e do pozdrowienia do┼é─ůczono nast─Öpnie pro┼Ťb─Ö do Maryi o modlitw─Ö za "nas grzesznych teraz i w godzin─Ö ┼Ťmierci naszej". Zdarza┼éo si─Ö, ┼╝e odmawiano pi─Ö─çdziesi─ůt czy sto razy Zdrowa┼Ť Maryjo mi─Ödzy innymi na pami─ůtk─Ö dzie┼éa stworzenia ┼Ťwiata. Stopniowo utar┼éo si─Ö stosowanie stu pi─Ö─çdziesi─Öciu wezwa┼ä do Maryi.

Interesuj─ůce s─ů równie┼╝ hipotezy dotycz─ůce pochodzenia nazwy "ró┼╝aniec" (rosarium). Jedna z nich kieruje nas na Daleki Wschód, gdzie ludzie tak┼╝e wykorzystuj─ů jako techniczn─ů pomoc w medytacji sznur modlitewny. Indyjskie s┼éowo "japamala" oznaczaj─ůce "zbiór modlitw", b─ůd┼║ "zbiór ró┼╝" ("japa" - ró┼╝a), s┼éu┼╝y┼éo dla opisu metody modlitwy na paciorkach, która w VIII i IX wieku przesz┼éa do islamu, a na prze┼éomie XII i XIII wieku dalej, do chrze┼Ťcija┼ästwa.

Mi─Ödzy innymi dominikanin Wilhelm de Nubruk, przebywaj─ůc jaki┼Ť czas w┼Ťród Tatarów, relacjonuje: "Oni nosz─ů sznury modlitewne (paternoster) tak jak my". Tradycja zachodnia podaje legend─Ö o cystersie, któremu Maryja objawi┼éa, ┼╝e zamiast wie┼äca kwiatów sk┼éadanego u stóp jej figury, mo┼╝e sk┼éada─ç "wieniec ró┼╝" (niem. Rosenkranz; ró┼╝a - kwiat symbolicznie zwi─ůzany z Bogurodzic─ů) w formie wielokrotnej modlitwy Ave Maria.

W XV wieku ostatecznie powi─ůzano dwa wymiary: powtarzanie modlitewnych formu┼é oraz rozwa┼╝anie tajemnic z ┼╝ycia Jezusa i Maryi. Obok maryjnego ró┼╝a┼äca, znane s─ů *inne jego formy*. Przyk┼éadem mo┼╝e by─ç Ró┼╝aniec Naj┼Ťwi─Ötszego Imienia Jezus, odmawiany podobnie, cho─ç odnosz─ůcy si─Ö do innych tajemnic radosnych z ┼╝ycia Jezusa. Wa┼╝n─ů rol─Ö w rozpowszechnianiu ró┼╝a┼äca odgrywaj─ů dominikanie, którzy ucz─ů, jak si─Ö modli─ç, odwo┼éuj─ůc si─Ö przy tym do rozwa┼╝a┼ä biblijnych. Breto┼äski dominikanin b┼é. Alain de la Roche porz─ůdkuje rozmaite tradycje i upowszechnia podzia┼é ró┼╝a┼äca (nazywa go Psa┼éterzem Jezusa i Maryi) na pi─Ötna┼Ťcie dziesi─ůtków (jedno Ojcze nasz, dziesi─Ö─ç Zdrowa┼Ť) podzielonych na trzy cz─Ö┼Ťci.
Od XV wieku rozkwitaj─ů tak┼╝e bractwa ró┼╝a┼äcowe, dla których pierwszy statut opracowa┼é w 1476 r. przeor dominika┼äskiego ko┼Ťcio┼éa ┼Ťw. Andrzeja z Kolonii. Znamy te┼╝ jeden z pierwszych obrazów ró┼╝a┼äcowych (ok. 1500 r.), przedstawiaj─ůcy Maryj─Ö z Dzieci─ůtkiem trzymaj─ůcym w r─Öku ró┼╝aniec, obok których kl─Öcz─ů ┼Ťw. Dominik i m─Öczennik Piotr z Werony; pod p┼éaszczem opieki Maryi zgromadzeni s─ů licznie duchowni i ┼Ťwieccy.

Za przyczyn─ů ┼╝yj─ůcego w XVI w. kartuza Dominika z Prus zaczyna rozpowszechnia─ç si─Ö legenda o ┼Ťw. Dominiku, który otrzyma┼é od Maryi sznur ró┼╝a┼äcowych pere┼é jako bro┼ä w duchowej walce z herezj─ů albigensów. Przez d┼éugi czas powstanie ró┼╝a┼äca kojarzono z postaci─ů ┼Ťw. Dominika, który mia┼é go "otrzyma─ç" od samej Matki Bo┼╝ej podczas objawienia. Wida─ç jednak, ┼╝e ró┼╝aniec powstawa┼é przez wieki i nie sposób przypisa─ç jego genez─Ö jednemu objawieniu czy cz┼éowiekowi. Niew─ůtpliwie jednak Zakon ┼Ťw. Dominika, w─Ödrowni kaznodzieje, którzy przemarzali Europ─Ö, ogromnie przyczyni┼é si─Ö do rozpowszechnienia tej modlitwy.

Oficjalnie jednolity Ró┼╝aniec Naj┼Ťwi─Ötszej Maryi Panny zatwierdza papie┼╝ (te┼╝ dominikanin) ┼Ťw. Pius V w 1569 r., a pó┼║niej, na pami─ůtk─Ö zwyci─Östwa chrze┼Ťcijan nad Turkami pod Lepanto, ustanawia dzie┼ä 7 pa┼║dziernika ┼Ťwi─Ötem Matki Bo┼╝ej Ró┼╝a┼äcowej. Na ró┼╝a┼äcu modli si─Ö, zalecaj─ůc go jednocze┼Ťnie innym, wielu papie┼╝y, mi─Ödzy innymi Leon XIII, b┼é. Jan XXIII, Pawe┼é VI, a┼╝ przychodzi czas obecnego pontyfikatu. Jan Pawe┼é II wpisuje si─Ö w ci─ůg┼éo┼Ť─ç nauki o znaczeniu ró┼╝a┼äcowej modlitwy, a w li┼Ťcie "Rosarium Virginis Mariae" (RVM) z 2002 r. uzupe┼énienia j─ů przez dodanie rozwa┼╝a┼ä tajemnic ┼Ťwiat┼éa.

Zarys teologii ró┼╝a┼äca

Ró┼╝aniec jest modlitw─ů co najmniej dwupoziomow─ů. Pierwszy poziom urzeczywistnia si─Ö przez stosowanie specjalnej techniki modlitewnej: rytmicznym powtarzaniu formu┼éy. Dzi─Öki melodyce i rytmowi s┼éów, serce i umys┼é mog─ů oczy┼Ťci─ç si─Ö z nat┼éoku uczu─ç i my┼Ťli, a skoncentrowa─ç na sprawach Bo┼╝ych. Przywo┼éywanie s┼éów Modlitwy Pa┼äskiej czy Pozdrowienia Anielskiego pozwala, by w sercu do┼Ťwiadcza─ç bardziej opieki ┼Ťwi─Ötych osób. Powtarzanie jest jedn─ů z metod pomagaj─ůc─ů przez kontemplacj─Ö wspomina─ç i uobecnia─ç Osoby Bo┼╝e, a w powi─ůzaniu z Nimi tak┼╝e Maryj─Ö. Przywo┼éywanie imienia ukochanej osoby pozwala zobaczy─ç, ┼╝e podobnie jak w centrum modlitwy Zdrowa┼Ť Maryjo tkwi s┼éowo "Jezus", imi─Ö Zbawiciela mo┼╝e przenika─ç nasze ┼╝ycie. Nasza pami─Ö─ç przywo┼éuje ukochan─ů Osob─Ö, rozmawiamy z Przyjacielem, jakby "oddychamy uczuciami Chrystusa" (RVM 15), a to powoduje zacie┼Ťnienie wi─Özów przyja┼║ni. By przyja┼║┼ä wzrasta┼éa, trzeba "przegada─ç" wiele godzin!

Powracanie do ukochanej osoby nie nu┼╝y, ale umacnia, podobnie jak trzykrotne wyznanie mi┼éo┼Ťci do Zmartwychwsta┼éego ze strony Piotra (RVM 26). Poziom rytmicznego powtarzania jest ┼Ťci┼Ťle zwi─ůzany z u┼╝ywaniem paciorków, które pomagaj─ů odmierza─ç rytm modlitwy i daj─ů szans─Ö skupienia si─Ö.

Metoda modlitwy na ró┼╝a┼äcu znajduje liczne interpretacje i omówienia, z których na uwag─Ö szczególn─ů zas┼éuguje "List o Ró┼╝a┼äcu" (RVM) Jana Paw┼éa II.

Co prawda, jak uczy ┼Ťw. Augustyn, kiedy dzi─Öki jakiej┼Ť metodzie kontaktujemy si─Ö z Bogiem, to w rzeczywisto┼Ťci nie mo┼╝emy na tym spocz─ů─ç. Gdyby┼Ťmy si─Ö zatrzymali na okre┼Ťlonym sposobie kontaktu, to poprzestaliby┼Ťmy na metodzie, a nie na ┼╝ywym Bogu, którego ┼╝adna droga, metoda czy forma obj─ů─ç i wyczerpa─ç nie mo┼╝e. Bóg jest zawsze dalej, zawsze bardziej, zawsze inaczej ni┼╝ pozwalaj─ů si─Ögn─ů─ç mo┼╝liwo┼Ťci jego stworze┼ä. Jednak┼╝e w nauce wielu mistrzów duchowych s┼éyszymy, i┼╝ metody, o ile nie "ubóstwiaj─ů" same siebie, s┼éu┼╝─ů pomoc─ů w tym, co nazwa─ç i okre┼Ťli─ç nie sposób, czyli w osobowym spotkaniu z ┼╝ywym Bogiem. Wi─Ö┼║ z Chrystusem, która jest celem, mo┼╝e by─ç osi─ůgana za pomoc─ů ró┼╝nych metod, spo┼Ťród których szczególnie warto┼Ťciow─ů jest ró┼╝aniec.

Ró┼╝aniec ┼é─ůczy prostot─Ö i g┼é─Öbi─Ö. "Rozwini─Öty na Zachodzie, jest modlitw─ů typowo medytacyjn─ů i odpowiada poniek─ůd modlitwie serca czy modlitwie Jezusowej, która wyros┼éa na glebie chrze┼Ťcija┼äskiego Wschodu" (RVM 5). Poziom medytacyjnego powtarzania, zaczerpni─Öty z tradycji wschodniej, ┼é─ůczy si─Ö z rozwa┼╝aniem i kontemplacj─ů tajemnic ┼╝ycia Jezusa i ca┼éej Trójcy ┼Üw. oraz Maryi i innych ┼Ťwi─Ötych, które s─ů przedmiotem tzw. tajemnic czterech cz─Ö┼Ťci ró┼╝a┼äca.

Tajemnice ró┼╝a┼äca s─ů okre┼Ťlane mianem miniaturowej Biblii. Trudno przeceni─ç ich rol─Ö w kszta┼étowaniu biblijnej ┼Ťwiadomo┼Ťci katolików. Najbardziej dotycz─ů nauki o Jezusie Chrystusie. Dokonane niedawno papieskie uzupe┼énienie wype┼énia pewn─ů chrystologiczn─ů luk─Ö. Otó┼╝ tajemnice radosne opisuj─ů akt Wcielenia oraz dzieci┼ästwo Jezusa. Bolesne odsy┼éaj─ů nas do Jego m─Öki i ┼Ťmierci. Cz─Ö┼Ť─ç chwalebna przypomina o tym, ┼╝e nasz Pasterz wróci┼é do ┼╝ycia i jest zmartwychwsta┼éy. Dodanie tajemnic ┼Ťwiat┼éa rozwija wymiar chrystologiczny, wnikaj─ůc w tajemnice publicznego ┼╝ycia Chrystusa. Ewangelii i tak nie sposób wyczerpa─ç. Wskazanie na chrzest w Jordanie, pocz─ůtek znaków w Kanie Galilejskiej, g┼éoszenie Dobrej Nowiny i wzywanie do nawrócenia, Góra Przemienienia i ustanowienie Eucharystii pomagaj─ů nam zobaczy─ç, ┼╝e bogactwo tajemnicy Chrystusa staje przed nami otworem. Nie jeste┼Ťmy zatem ograniczeni pi─Ötnastoma, czy nawet dwudziestoma tajemnicami ró┼╝a┼äca. Pozostajemy otwarci na nie daj─ůc─ů si─Ö domkn─ů─ç przestrze┼ä g┼é─Öbi Bo┼╝ej tajemnicy (Kol 2,2-3), tajemnicy, która przewy┼╝sza wszelk─ů wiedz─Ö (Ef 3,19). Gdy wspominamy, wraz z Maryj─ů, ┼╝ycie Chrystusa, ┼Ťwiat┼éo ┼éaski pozwala nam dostrzec w Nim nie tylko Boga, ale misterium cz┼éowieka, godno┼Ť─ç jego pocz─Öcia, narodzin, nauki, wesela, pracy czy ┼Ťmierci (25).

Marcin Lisak OP
powr´┐Żt
czytania na kazdy dzie˝ czytania na kazdy dzie˝
licznik odwiedzin:
414687
www.kepice.koszalin.opoka.org.pl / parafia.kepice.eu                                                                                                                                 design & hosting f-ski.pl